Lễ cúng bến nước của buôn làng Tây Nguyên: nguồn nước và rừng đầu nguồn
Bến nước là nguồn sống của buôn làng Tây Nguyên và lễ cúng bến nước là lễ chung quan trọng. Bài kể bến nước là gì, ai giữ, lễ gồm những chặng nào, rừng quanh bế
Bến nước là nguồn sống của buôn làng Tây Nguyên và lễ cúng bến nước là lễ chung quan trọng. Bài kể bến nước là gì, ai giữ, lễ gồm những chặng nào, rừng quanh bế
Rừng thiêng, rừng cấm, rừng ma, rừng đầu nguồn hay bị gọi lẫn. Bài tách bốn khái niệm, nêu chỗ giống, chỗ khác và vì sao bản làng giữ chúng.
Rừng thiêng thường ở phía trên bản, gần mạch nước, tách khỏi rừng ma và nương rẫy. Bài giải thích vì sao bản vùng cao xếp đất theo trật tự ấy.
Người Thái và người Mường giữ rừng thần bản, rừng đầu nguồn, rừng ma tách riêng. Bài kể rừng thiêng trong nếp bản mường và chỗ giống, khác giữa hai dân tộc.
Ở vùng cao phía Bắc, người Mông, Dao, Hà Nhì, Tày, Nùng đều có rừng kiêng giữ của bản. Bài kể từng nhóm giữ rừng ra sao và vì sao quanh nguồn nước lệ chặt nhất.
Vì sao rừng thiêng thường còn cây to, còn mạch nước, còn nhiều loài? Bài nhìn rừng thiêng từ góc nhà bảo tồn: cơ chế, giới hạn và bài học cho rừng cộng đồng.
Luật tục Ê Đê, M'Nông có nhiều điều về rừng, rẫy và bến nước. Bài tóm những lỗi bị coi là nặng, cách cộng đồng xử, và phần nào đang được dùng để giữ rừng.